- Pedagogika waldorfska -

Pedagogika waldorfska powstała 80 lat temu w Niemczech, lecz mimo tak długiej historii jest ciągle na nowo odkrywana na całym świecie przez ludzi szukających pedagogiki godnej człowieka tzn. wychodzącej naprzeciw problemom współczesności.

Wartości i założenia stanowiące podstawę działań pedagogicznych w przedszkolach i szkołach waldorfskich odwołują się do podstawowych wartości tworzących zdrowe społeczeństwo, takich jak poszanowanie osoby, szacunek dla pracy i twórczości, czy rozumienie odmienności. Kolejne ważne elementy – to: poszanowanie tradycji, ale i jednocześnie odwaga tworzenia nowych rozwiązań na pojawiające się problemy.

Życie stale nas zaskakuje, stawia przed nami wciąż nowe problemy; aby je rozwiązać nie wystarczy używać wypróbowanych dotychczas metod, lecz trzeba poszukiwać nowych, bardziej odpowiadających nowej sytuacji rozwiązań, stąd w pedagogice waldorfskiej tak niezmiernie ważne miejsce zajmuje obserwacja. To ona daje podstawę do rozumienia dziecka, jego potrzeb i uzdolnień. Nie ma w jej metodyce niczego co nie wynikałoby z uważnego, pełnego troski spojrzenia na dziecko.

Od lat działa w Poznaniu przedszkole "Kolorowe listki”, w którym stosowane są te idee pedagogiczne. Aby jednak te ważne ideały znalazły wyraz w działaniach praktycznych, niezbędna jest pełna zrozumienia i otwartości współpraca pomiędzy rodzicami, a przedszkolanką. Dzieci spędzając tak wiele czasu w przedszkolu, nie mogą czuć się w nim jak "na innej planecie” i boleśnie odczuwać niezgodność tego, co w domu z tym co w przedszkolu. Budowaniu związku pomiędzy przedszkolem i domem służą co miesięczne spotkania przedszkolne. Na których rodzice i wychowawczyni, nie tylko porozmawiają o tym co dzieje się w przedszkolu, ale i w atmosferze przyjaźni mogą zastanowić się jak poradzić sobie z pojawiającymi się problemami. Takie rozmowy pozwalają żyć pedagogice sprowadzając ją w wyżyn akademickich dyskusji o wychowaniu, życie. Mają szansę spotkać się tu doświadczenie, będące owocem wielu lat praktyki i nauki z coraz to nowymi problemami jakich niestrudzenie dostarcza nam życie. A możliwe jest to tylko w atmosferze otwartość i przyjaźń tworzącej podstawy życia takich małych społeczności.

W naszym przedszkolu, tym, co przede wszystkim daje się zauważyć, obok pełnego ciepła i naturalności wystroju sali przedszkolnej, jest pielęgnowanie rytmu. Rytmu dnia, tygodnia i roku. Rytmy zarówno te małe, jaki i te wielkie, dają siłę i optymizm dzieciom i dorosłym. Cała natura ukazuje nam ich szczególną wartość. Ludzie od najdawniejszych czasów świętują; wiosnę, lato, jesień ę. W świętach tych, przekazanych nam jako dziedzictwo kultury, znajdowała wyraz radość z darów całej natury. Jesienią – z plonów, owoców własnej pracy, a wiosną – z odrodzonego po mrokach zimy życia. W przedszkolu pielęgnujemy tę piękną tradycję świętowania – stąd tyle u nas świąt. Radośnie obchodzimy nie tylko wielkie święta, rytmu rocznego (Św. Mikołaja, Boże Narodzenie, Zapusty, Wielkanoc, Św. Jana, Dożynki, Św. Archanioła Michała), ale i te tylko nasze – przedszkolne np.: pieczenie ziemniaka, święto lampionów czy zawsze uroczyście obchodzone urodziny każdego z przedszkolaków. Świętowanie kojarzone jest przede wszystkim z wypoczynkiem, jednak dla przedszkola jest to czas twórczej radości z darów którymi jesteśmy obdarzani. Radości wyrażanej śpiewem i tańcem, w piosence poprzez połączenie słów i muzyki wyraża się związek tego co ludzkie (w słowie) z tym co płynie jako rytm z natury (muzyka). Ten nastrój trwa w sali przedszkola i wtedy gdy święto mija, napełnia wszystkich zaufaniem, że praca daje owoce, że praca to rodzaj święta.

Staje się to tym bardziej ważne gdy nadchodzi czas szkoły. Tu przedszkolak mysi wyjść z „zaczarowanego” świata zabawy i wkroczyć w świat nauki i obowiązków.

Dzieci wychodząc z naszego przedszkola są gotowe do tego spotkania z dorosłością – wiedzą co potrafią zrobić ich rączki, mają siłę i ciekawość do poznawania świata. Ale nie jest to ciekawość przedszkolaka, to już ciekawość pragnącego się uczyć Pierwszoklasisty. Ze szkołą zresztą spotykają się jeszcze będąc, w przedszkolu, w „zerówce”. Tu poprzez obrazy i zabawą poznają litery i cyfry, wprowadzane są w świat zadań które trzeba wykonać.

 Dzieci w naturalny sposób współtworzą życie przedszkola, a będąc w różnym wieku, tworzą bogatą, twórczą grupę. Młodsze, z podziwem patrzą na umiejętności starszych, a starsze uczą się opiekować młodszymi. Rodzeństwa mogą zatem, przebywać razem, pielęgnuje to więź między nimi. Myśl, że: "to dla dzieci jest nasze przedszkole”, przyświeca wszystkim poczynaniom w przedszkolu. Patrząc na dzieci w ich radościach i smutkach odkrywamy jak ważne jest dla człowieka dorosłego szczęśliwe dzieciństwo. Z niego przecież, my dorośli, czerpiemy siły do wzmagania się z niełatwymi problemami życia codziennego. Przedszkole to przecież miejsce w którym dziecko może być dzieckiem, w zabawie uczy się bycia człowiekiem wśród ludzi. Przedszkole to nie rodzaj "przechowalni” którą my dorośli, wymyśliliśmy aby było nam wygodniej. Przedszkole to miejsce w którym dziecko poznaje, do tej pory obcy mu świat. Wychodzi poza granice własnej rodziny, pozwólmy aby poznawało ten świat w cieple, przyjaźni i radości z otaczającej nas natury. Dziecko potrzebuje nas dorosłych, bez nas gubi się i cierpi. Potrzebuje nas nie tylko jako zapewniających byt materialny, ale przede wszystkim jako wzór do naśladowania. Dbajmy więc o miejsca takie jak przedszkola w których dzieci czują się bezpieczne, i są otoczone takimi wzorami które mogą naśladować.